NIETS MOET: De verrassing van het toeval
“In het dagelijkse leven is veel al zo dichtgetimmerd, waarom laten we ons niet meer verrassen door het toeval?” Dat geldt zeker voor theatersport. “Het hoeft niet meteen duidelijk te zijn wat er gebeurt, laat het zich langzaam ontwikkelen.” Simone en Janneke, twee beoefenaars van theatersport, schetsen wat de magie ervan is.
“Laat het langzaam ontstaan”
Simone improviseert graag, ook buiten het theater. “In het dagelijkse leven is veel al zo dichtgetimmerd, waarom laten we ons niet meer verrassen door het toeval? In mijn werk als journalist vind ik het leuk om een gesprek te laten ontstaan, zonder een vooropgezet plan. Gewoon maar kijken wat er uit komt. De mensen die ik interview voelen zich daar soms ongemakkelijk bij. Maar daardoor komen er juist bijzondere verhalen boven.”
“De kunst van theatersport is dat je iets laat ontstaan. Het hoeft niet meteen duidelijk te zijn wat er gebeurt, laat het zich langzaam ontwikkelen. Ga je af op je eerste impuls of juist niet? Je hoofd laat je nooit in de steek. Sommigen vinden het lastig los te komen van de realiteit. Je staat daar heel naakt, je kunt je niet langer vasthouden aan je gebruikelijke reacties. Mij gaat het juist goed af. Ik houd ervan in het moment te staan, als de situatie nog niet benoemd is.”
“Mijn favoriet is de ‘space jump’: een sprong door de tijd. Je neemt de houding van de anderen als uitgangspunt, om een nieuwe scène te starten op een andere locatie. Dat levert absurde situaties op. De vorige les moesten we ons spel opbouwen rond een broodtrommel en dat voorwerp benaderen alsof het heel iets anders was; zonder vooropgezet plan. Bij groepsimprovisaties moet je elkaar volgen, zonder het spel dicht te timmeren. Als iemand niet van het geijkte patroon kan loskomen, roept de docent ‘freeze’- maak je hoofd leeg en begin opnieuw.”
Wat is theatersport?
Bij een theatersportwedstrijd strijden doorgaans twee teams van vier personen tegen elkaar. Zij doen hun best om onder andere een zo leuk, grappig, spannend en/of romantisch mogelijke scène te spelen, veelal aan de hand van door het publiek gegeven suggesties. De scènes worden ter plekke verzonnen door de spelers. (Bron: Wikipedia)
“Als het lukt, geeft dat zoveel energie”
Janneke heeft ook thuis en op haar werk profijt van theatersport-ervaring. “Een techniek die ik gebruik in lastige situaties of moeilijke gesprekken, thuis of op mijn werk, is ‘meebewegen’. Je niet verdedigen, maar in het extreme meegaan met de ander. Door mee te gaan en tegelijk iets te overdrijven, kun je het ventiel uit de boosheid van de ander halen. En zo een botsing voorkomen.”
“In de theatersport draait het om snel reageren. Telkens andere rollen kunnen aannemen. Speel je een scène in je eentje, dan kun je je eigen plan volgen en gestructureerd spelen. Improviseren is vooral loslaten als je met een groep speelt. Dan kun je niet overleggen of je eigen idee achterna gaan. Je volgt elkaar, speelt op je voorganger in, zonder het verhaal over te pakken. Of dominant te zijn, zoals je dat bijvoorbeeld wél ziet bij ‘De Lama’s’. Zodra iemand niet volgt, beoordeelt de jury dat als ‘blokkeren’.”
“De kick van is om als groep iets te laten ontstaan door steeds weer op elkaar in te spelen. Als het werkt, komt de adrenaline los. En als een scène ten slotte helemaal klópt, geeft dat zoveel energie. Ook het publiek wordt dan helemaal enthousiast.”
“Hoe vaker je samen speelt, hoe meer scènes en settings je oefent, des te beter je op elkaar ingespeeld raakt. Bij de ‘emotionele roetsjbaan’ bijvoorbeeld, speel je eenzelfde scène vanuit drie verschillende emoties. Ieder heeft zijn eigen talent. De een is er een ster in typetjes neer te zetten, de ander kan emoties goed uitspelen.”
“Improviseren is niet alleen maar loslaten, het is ook vasthouden aan wat de ander heeft gezegd. Alleen zoek je steeds naar een nieuwe, onverwachte ingang.”
Meer informatie over theatersport vind je op de site van Theatersportgroep Amsterdam en op wikipedia. Theatersport bij jou in de buurt vind je hier.
Auteur: Marianne Kalkman; foto: Simone Best
